♥وبلاگ شیعه:قرآن و عترت♥

آموزش روخوانی قرآن کریم(صامت و مصوّت)

با تشکر ویژه از مدیر وبلاگ zohooresabz که این آموزش را تهیه کرده اند

دوستان گلم سلام....امیدوارم حال همگی خوب باشه و در کنار خانوادتون روزهای خوشی را سپری کنید.

سعی خودمونو بکنیم روزی حداقل یک صفحه ازقرآن کریم را بخونیم.باور کنید وقت زیادی نمیگیره.

چون این آموزش از طریق وب صورت می گیرد و حضوری نمی باشد،بنده مجبورم توضیح بیشتری بدهم که متوجه منظور این حقیر بشین.پس اگر مطلب کمی به طول انجامید به بزرگواری خودتون ببخشید.

جلسه دوم(صامت و مصوّت)

در جلسه قبل از فتحه و کسره و ضمه گفتیم.

صامت ها:صامت ها آواهایی هستند که در هنگام تولید آنها،هوا در نقطه ای از اندام های گویایی به مانع برخورد می کند؛یا مجرای عبور هوا تنگ شده و ایجاد سایش می نماید.

به عبارت دیگر؛صامت ها همان حروف یا الفبای زبان می باشند.(28 حرف)

مصوّت ها:مصوت ها آواهایی هستند که در هنگام تولید،بدون این که در مجرای گفتار به مانعی برخورد کنند به آسانی و با آزادی از دهان خارج می شوند.

مصوت ها در زبان فارسی شامل 6 صدا( َ ِ ُ و آ-ای-او)می باشند.که در عربی به صداهای کوتاه و کشیده تقسیم می شوند.

مصوت های کوتاه: َ ِ ُ(یا اَ-اِ-اُ)

در زبان عربی مصوت ها به سه گروه دوتایی تقسیم میشوند:

1.فتحه و الف مدی 2.کسره و یاء مدی  3.ضمه و واو مدی

1-     فتحه و الف مدی: (َ و آ)

نحوۀ تلفظ فتحه:

صدای فتحه در قرآن همانند صدای اَ در زبان فارسی است،البته کوتاه و بدون کشش (از کشش آن خودداری شود و در یک لحظه گفته شود)مانند (ﻛَ ﺗَ بَ )،(ﺳَ ﺟَ دَ )،(ﺑَ دَ أَ )

نحوۀ تلفظ الف مدی:

چنانچه صدای فتحه کشش و امتداد یابد الف مدی تولید می شود.بنابراین در قرآن الف مدی را مانند زبان فارسی تلفظ نمی کنیم...بلکه اگر بخواهیم آنرا تلفظ کنیم،همان صدای اَ را بیشتر می کشیم(به اندازۀ دو برابر اَ)

توضیح:اگر دقت کرده باشید در زبان فارسی به هنگام تلفظ فتحه ( اَ )، دهان بطور افقی باز می شود. همچنین در زبان فارسی به هنگام تلفظ الف مدی،دهان بطور عمودی باز می شود(در صورتیکه در زبان عربی،دهان برای تلفظ الف مدی،به صورت افقی و با کمی کشش باز می شود.)

بنابراین:

تلفظ فتحه درقرآن(عربی)همانند زبان فارسی می باشد؛با این تفاوت که اجازۀ کشیدن آنرا نداریم و باید در یک لحظه گفته شود.(چون درزبان عربی اگر فتحه را کشش دهیم، الف مدی تولید می شود)

لفظ الف مدی در قرآن مانند فارسی نمی باشد(به جز 8 مورد که گفته خواهد شد).برای تلفظ الف مدی،دهان (همانند فتحه) بصورت افقی باز می شود و کمی آنرا می کشیم (از لحاظ زمانی)

مثال:

در کلمات زیر برای تلفظ الف مدی دهان به صورت افقی باز می شود

تفاوت فتحه و الف مدی در مثالهای زیر نمایان است

بَ ، بَا ؛  دَ ، دَا ؛ لَ ، لَا ؛ نَ ، نَا

همانگونه که دیده شد فتحه را برای یک لحظه تلفظ کردیم...ولی برای تلفظ الف مدی،دهان مانند فتحه باز شد ولی آنرا کمی بیشتر کشیدیم.

استثناء:

اگر الف مدی بعد از 8 حرف زیر بیاید،همانند زبان فارسی تلفظ می شود(دهان بصورت عمودی باز می شود)آن هشت حرف عبارتند از :(خ،ر،ص،ض،ط،ظ،غ،ق).چنانچه الف مدی بعد از این حروف بیاید،الف مدی همانند فارسی تلفظ می شود.

مثال:

رَا؛ خَا ؛ قَا

اَرا ؛ اَخَا ؛ لَقَا

فَقَالَ لَهَا ؛ لَنَرَاهَا ؛ قَالَ لَا تَخَافَا

تمرین:

اَبَا-اَتَا-بَدَا-یَدَا-دَنَا-کَمَا-لَهَا-اَبَا-فَلَهَا-مَا لَهَا- کَسَادَهَا-یَا اَبَتَا-لَفَسَدَتَا -نَرَاهَا-اَخَانَا-فَقَالَا

اگر علامت فتحه در بالای الف باشد همانند حرف فتحه تلفظ می شود(اَ).ولی چنانچه حرف فتحه قبل از الف بیاید،بصورت الف مدی تلفظ می شود ( َﺎ،ءَا) مثل:ءَامَنَ

2.کسره و یاء مدی (ِ و ای):

گفته بودیم که صدای کسره در زبان عربی با صدای ( اِ ) زبان فارسی تفاوت دارد.صدای کسره در زبان عربی همانند صدای ( ای ) در زبان فارسی است.(هر وقت بخواهیم کسره را تلفظ کنیم باید بگوییم « ای ») البته کوتاه و بدون کشش.

مانند: إبِلِ

چنانچه صدای کسره کشش و امتداد یابد از آن یاء مدی تولید می شود.مانند :

اِی،بِی،فِی،لِی،نِی

صدای کسره و یاء مدی شبیه به هم می باشد(در خروج از دهان)با این تفاوت که ( ای ) که برای کسره میگوییم بسیار کوتاه و (ای) که برای یاء مدی میگوییم کشیده می باشد.

اَبِی-بَنِی-فَلِی-لَفِی-فِیهِمَا-بِهِمَا-اَرِنَا-لَقِیَا-اَرِنِی-جَاءَنِی-ءَاتِنَا-نَسِینَا -مَمَاتِی-شِقَاقِی-سَبِیلِی-سَبِیلِنَا-فَنَسِیتَهَا-فِی جِیدِهَا-اَرِنَا مَنَاسِکَنَا-خَالِدِینَ فِیهَا-فِی سَبِیلِی

یادآوری:

مثلاً اگر در جایی  نوشته شده بود (رِ) آنرا بصورت (ری) می خوانیم ولی (ی) آن باید کوتاه باشد.مانند اَرِنَا –اَرِنِی-ءَاخَرِنَا

3.ضمّه و واو مدی(ُ و او)

صدای ضمّه در قرآن (عربی) با صدای اُ در زبان فارسی متفاوت است.صدای ضمه در زبان عربی و قرآن همانند صدای ( او ) در زبان فارسی است،البته کوتاه و بدون کشش؛

مانند:

کُتُبُ،رُسُلُ،نُزُلُ

فراموش نکنید که ( ُ) در عربی بصورت ( او ) کوتاه خوانده می شود.مثل: قُل

از کشش صدای ضمه،واو مدی بوجود می آید.

 مثال:

نُهُو،کُلُو،کُلَا،فَکُلَا، فَکُلِی،نُسُکِی

اکنون صداهای کوتاه و بلند (مصوّت ها) آموختید.امیدوارم همگی بتوانیم از این پس کلمات را با کمک حرکت های همراه آن،به درستی بخوانیم.(انشاالله)

راهنمایی:هر وقت ادای کلمه ای برای شما دشوار بود،آن را بخش به بخش(مانند کلاس اولی ها) بخوانید.

نحوۀ صحیح بخش کردن(تفکیک) کلمات:هر حرفی که دارای یکی از صداهای فتحه،کسره یا ضمه باشد؛یک بخش را تشکیل می دهد.

نکته1:هر گاه حرفی دارای ساکن باشد،آن حرف را به کمک حرف قبلی می خوانیم.مثل:

ﻣِﻨ̉ + ﻜُﻢ ← مِنکُمْ 

نکته 2:هر گاه یکی از حروف مدی در کلمه بیاید،آنرا به کمک حرف قبلی می خوانیم.مثل :

اَ + بِی ← اَبِی

نکته3:هرگاه تشدید به روی حرفی قرار گیرد(تشدید=دو حرف شبیه به هم که اولی ساکن بوده و دومی دارای حرکت می باشد)آن حرف دو مرتبه خوانده می شود.بار اول که ساکن بوده و به همراه حرف قبلی و بصورت محکم خوانده می شود.بار دوم که دارای حرکت است و در بخش بعدی خوانده میشود. مثال در فارسی:

  ﻧَﺠ̉ + ﺠﺎر← نجّار

مِمَّا ←  ﻣِﻤ̉ + ﻤَﺎ ؛ اَتَمَّهَا ←  اَ + ﺗَﻤ̉ + ﻤَ + ﻬَﺎ

تمرین:

کلمات زیر را تمرین کنید...در حرکات همراه حروف دقت کنید.

فَلَهُمَا-اُکُلُهَا-سُهُولِهَا-سَفِیهُنَا-نَادَاهُمَا-اِیمَانُهَا-یُجَادِلُنَا-جُنُودَهُمَا-سَتَجِدُنِی-کَلِمَتُنَا-فَلَا تَلُومُونِی-فَمَا تَزِیدُونَنِی-لَا یَمُوتُ فِیهَا

ممکنه برای بعضی سخت و خسته کننده باشه ولی مطمئن باشید که بعد از دو یا سه روز تکرار این حرکات برای شما آسان میشه....